ผู้เล่นอาจอ่านระดับเสียง (Pitch) และจังหวะ (Rhythm) ได้ถูกต้องแล้ว แต่เมื่อพบเครื่องหมาย Dynamics ในโน้ตดนตรี เช่น p, mp, mf, f, Crescendo หรือ Hairpin ก็อาจยังไม่แน่ใจว่าเครื่องหมายนั้นเริ่มมีผลตรงไหน ต้องรักษาระดับความดังเดิมไว้นานเพียงใด หรือควรเพิ่มหรือลดความดังไปจนถึงจุดใด หากตีความข้อมูลเหล่านี้ไม่ถูกต้อง การเล่นก็อาจไม่ตรงกับสิ่งที่ผู้เขียนโน้ตกำหนดไว้ใน Score
คนที่อ่านโน้ตบนบรรทัด 5 เส้นแบบทำนองแนวเดียวได้แล้ว มักเริ่มสับสนเมื่อพบโน้ตมากกว่าหนึ่งแนวอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน โดยเฉพาะเมื่อก้านโน้ตหันคนละทาง มี Rest อยู่คนละตำแหน่ง หรือเสียงหนึ่งยังค้างอยู่ขณะที่อีกเสียงเริ่มเคลื่อนต่อ เมื่อต้อง อ่านโน้ตสองแนวเสียง จึงไม่ควรนำหัวโน้ตทุกตัวมาอ่านเรียงต่อกันเป็นทำนองเส้นเดียว แต่ต้องแยกก่อนว่าโน้ตตัวใดอยู่ใน Voice ไหน แต่ละ Voice มีจังหวะและความยาวเสียงอย่างไร แล้วจึงนำทั้งสองแนวกลับมาอ่านพร้อมกัน
ผู้ที่อ่าน Eighth Note หรือ Sixteenth Note ได้แล้ว อาจสะดุดทันทีเมื่อเห็นเลข 3 กำกับอยู่เหนือกลุ่มโน้ต เพราะรูปแบบการแบ่งจังหวะแตกต่างจากที่คุ้นเคยการ อ่าน Triplet และ Tuplet ให้ถูกต้องจึงต้องพิจารณาทั้งตัวเลข กลุ่มโน้ต และ Pulse หลักไปพร้อมกัน เพื่อให้เข้าใจว่าแต่ละ Beat ถูกแบ่งออกเป็นกี่ส่วน โดยไม่เผลอเร่งหรือลด Tempo ตามจำนวนโน้ตที่เห็น
Tie Slur Staccato Accent เป็นเครื่องหมายที่ต้องอ่านควบคู่กับระดับเสียงและจังหวะ เพราะแม้จะเล่นโน้ตถูกทุกตัวและลงจังหวะได้ถูกต้อง เสียงที่ออกมาก็อาจยังไม่เป็น Phrase ตามที่บทเพลงกำหนด หากมองข้ามการเชื่อมเสียง ความสั้นยาวของเสียงจริง และน้ำหนักของโน้ตแต่ละตัว บทความนี้จะอธิบายหน้าที่ของเครื่องหมายทั้ง 4 ชนิด พร้อมวิธีนำไปใช้ในการเล่นจริง โดยไม่ย้อนกลับไปสอนพื้นฐานเรื่องบรรทัด 5 เส้นใหม่ทั้งหมด
ปัญหาที่พบได้บ่อยระหว่าง Sight Reading คือ ผู้เล่นอ่านโน้ตตามจังหวะได้ดี แต่พอเจอ Sharp, Flat หรือ Natural กลางวลีดนตรีกลับต้องหยุดคิดว่าโน้ตนั้นควรเล่นเป็นเสียงอะไร ส่งผลให้จังหวะหลักขาดตอนและตามโน้ตตัวถัดไปไม่ทัน ทักษะสำคัญในบทนี้คือ อ่าน Accidental ระหว่าง Sight Reading ให้ต่อเนื่อง โดยไม่ใช่เพียงการจำความหมายของ #, b และ Natural แต่ต้องฝึกให้สายตามองเห็นเครื่องหมายล่วงหน้า สมองรับรู้การเปลี่ยนระดับเสียง และมือเตรียมเล่นโน้ตนั้นได้โดยไม่ทำให้จังหวะสะดุด
การอ่านจังหวะขัด หรือ อ่านโน้ต Syncopation เป็นทักษะที่หลายคนเริ่มรู้สึกว่ายาก หลังจากอ่านโน้ตพื้นฐานและโน้ตเขบ็ตได้แล้ว เพราะปัญหาไม่ได้อยู่ที่การจำค่าตัวโน้ตเพียงอย่างเดียว แต่ยังอยู่ที่การรักษา Pulse หรือจังหวะภายในให้มั่นคง แม้เสียงที่เล่นจะไม่ได้ลงตรงจังหวะหลักของห้องเพลง บทความนี้จะพาคุณเข้าใจวิธีอ่านจังหวะขัดบนบรรทัด 5 เส้น วิธีนับจังหวะย่อย การตบจังหวะ และแบบฝึก 8 ห้องที่นำไปใช้กับเมโทรนอมได้จริง เพื่อให้เล่นดนตรีร่วมกับวงได้แม่นยำขึ้น
หลายคนเจอปัญหา อ่านโน้ตได้แต่เล่นไม่เป็นเพลง บอกชื่อโน้ตบนบรรทัด 5 เส้นได้ อ่านค่าจังหวะพื้นฐานได้ และเล่นโน้ตได้ครบทุกตัว แต่เมื่อฟังเสียงที่ออกมากลับรู้สึกว่าแข็ง ทื่อ ไม่ลื่นไหล และยังไม่เหมือนการเล่นดนตรีจริง
หากเป้าหมายของคุณคือ ฝึกอ่านโน้ตวันละ 15 นาที ให้เกิดผลจริง สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการเปิดโน้ตแล้วอ่านไปเรื่อย ๆ แต่ต้องรู้ว่าควรแบ่งเวลาฝึกเรื่อง Pitch หรือระดับเสียง, Rhythm หรือจังหวะ และการเล่นบนเครื่องดนตรีอย่างไร เพราะการอ่านโน้ตที่นำไปใช้ได้จริงไม่ได้จบแค่การบอกชื่อโน้ตให้ถูกเท่านั้น แต่ต้องอ่านจังหวะได้แม่น เล่นได้ต่อเนื่อง และเปลี่ยนสิ่งที่เห็นบนบรรทัด 5 เส้นให้กลายเป็นเสียงดนตรีจริงได้ บทความนี้จะช่วยจัดระบบการฝึกแบบสั้น กระชับ และนำไปซ้อมได้ทุกวัน โดยไม่เสียเวลาไปกับการฝึกแบบไม่มีทิศทาง
